Zasada lex criminalis retro non agit
Ustawa karna nie działa wstecz; jest ona gwarancją stanu pewności, co do czynów, które mogą powodować odpowiedzialność karną. W kodeksie karnym zasadę tę wyraża art. 1 § 1, który stanowi, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuszcza się czynu zabronionego przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia. Oznacza to że nikt nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za czyn, który nie został zabroniony pod groźbą kary przed jego popełnieniem przez należycie uchwaloną i ogłoszoną ustawę ( w Dzienniku Ustaw). Nie można bowiem wymagać przestrzegania zakazów lub nakazów, z którymi nie można było się zapoznać, zanim zaczęły obowiązywać